پایان نامه بررسی عقد وکالت
مقدمه
مبحث اول- کلیات
گفتار اول-تعریف عقد وکالت
گفتار دوم-وکالت عقدی است غیر معوض
گفتار سوم-اقسام وکالت
بند اول –وکالت مطلق
بند دوم – وکالت مقید
بند سوم – شرایط وکالت
مبحث دوم – اهلیت وکیل و موکل
گفتار اول-اهلیت موکل
گفتار دوم – اهلیت وکیل
گفتار سوم – اهلیت ورشکسته
گفتار چهارم – موارد وکالت فضولی
گفتار پنجم- مسئولیت مشترک وکیل اول و شخص ثالث
مبحث سوم – تعهدات وکیل
گفتار اول – تقصیر وکیل
گفتار دوم – یدامانی وکیل
گفتار سوم – تعدد وکلاء
گفتار چهارم – فوت یکی از وکلاء
مبحث چهارم- تعهدات موکل
گفتار اول – تعهدات وکیل برای موکل است
گفتار دوم – مخارج و اجرت وکیل
مبحث پنجم – طرق مختلف انقضای وکالت
گفتار اول – به عزل وکیل توسط موکل
بند اول – عزل وکیل باید به او ابلاغ شود
گفتار دوم – خواص و ماهیت عقد جایز
گفتار سوم- نقص ماده ۶۷۸ قانون مدنی
گفتار چهارم- به استعفای وکیل
گفتار پنجم – به فوت یا حجر وکیل یا موکل
بند اول – فوت موکل یا وکیل
بند دوم – جنون موکل یا وکیل
بند سوم – حجر موکل یا وکیل
گفتار ششم- از بین رفتن مورد وکالت
گفتار هفتم – انجام مورد وکالت توسط موکل
گفتار هشتم – انقضای مدت وکالت
نتیجه گیری
منابع
منابع
۱-امامی، حسن، حقوق مدنی، جلد ۲، چاپ چهاردهم، انتشارات اسلامیه، سال ۱۳۷۷
۲-بروجردی عبده، محمد، حقوق مدنی چاپ اول، انتشارات گنج دانش، سال ۱۳۸۰
۳-جعفری لنگرودی، محمد جعفر، فلسفه حقوق مدنی، جلد دوم، انتشارات گنج دانش، سال ۱۳۸۰
۴-حائری شاهباغ، علی، شرح قانون مدنی، چاپ اول، انتشارات گنج دانش، سال ۱۳۷۶
۵-حسینی، سید محمد رضا، قانون مدنی در رویه قضایی ، چاپ دوم، انتشارات مجد، سال ۱۳۸۱
۶-شهیدی، مهدی، مجموعه مقالات حقوقی، چاپ اول، نشر حقوقدان، سال ۱۳۷۵
۷-صفایی، حسین، مقالاتی درباره حقوق مدنی و حقوق تطبیقی چاپ اول،انتشارات نشر میزان، سال ۱۳۷۵
۸- طاهری،حبیب ا… حقوق، جلد ۴، چاپ اول، انتشارات اسلامی، سال ۱۳۷۵
۹- عدل، مصطفی، حقوق مدنی، چاپ اول، انتشارات بحرالعلوم قزوین، سال ۱۳۷۳
۱۰- کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی، مشارکتها و صلح، چاپ سوم، انتشارات گنج دانش سال ۱۳۷۳
۱۱-قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، چاپ پنجم، سال ۱۳۸۰
۱۲-عقود معین، جلد ۴، چاپ سوم، انتشارات شرکت سهامی، سال ۱۳۷۸
۱۳-کاشانی، محمود، جزوه حقوق مدنی (۷) ، دانشگاه شهید بهشتی، سال ۶۹-۶۸
۱۴-نوین، پرویز، حقوق مدنی (۷)، چاپ اول انتشارات گنج دانش ، سال ۱۳۷۸
مقدمه:
در این تحقیق به بررسی عقد وکالت می پردازیم. ابزارهای قراردادی نشانه وجود نیازهای اجتماعی است و گاه نیاز مشترک چند وسیله حقوقی را بر می انگیزد، اصول حقوقی نیز از همین نیازها مایه می گیرند، باید کوشید تا این اصول را استخراج کرد.
اثر مستقیم و بی واسطه عقد وکالت اذن است مثل شرکت و عاریه نه تعهد و التزام و در نتیجۀ اجرای اذن به وجود می آید. نیابت شاید اولین اثری باشد که در وکالت به چشم می خورد و نهادی است برای تحقق نمایندگی قراردادی و دیگر اینکه امانت هم دیگر وصف آن است.
وقتی وکالت را بررسی می کنیم، بهتر است ؟ امانی، ضمانی یا ید امانی و ضمانی برخورد می کنیم، لذا لازم دانستیم که بدانیم منظور قانون گذار از ید امانی و ید ضمانی چیست؟ ببینیم عقد ضمانی چیست؟ در ق.م می بینیم قانون گذار عقد امانی را ذکر کرده ولی بسیاری از عقود که در قانون هستند عقودی هستند که وضعیت امانی را ایجاد می کند.
طبق قواعد فقهی و قانون مدنی اصلی بر ضمانی بودن است و امانی بودن نیاز به تصریح دارد.
حقوق رشته ای تشکیل شده از نوع انواع قوانین مختلف و این قوانین روح مشترکی به نام حقوق را به وجود می آورند در کشور ما یکی از مهمترین شاخه‌های حقوق حقوق مدنی است و چون قواعد حقوق مدنی به صورت عام و کلی بیان شده است نیاز به تفسیر دارد و تفسیری هم که در حقوق مدنی پذیرفته شده تفسیر موسع است این باعث به وجود آمدن تفاسیر مختلفی از قانون می شود یک حقوقدان خوب و موفق کسی است که نظرات و تفاسیر اساتید و علمای حقوق را یاد داشته باشد و هم بتواند از بین آنها تفسیری را بر گزیند که عقلائی تر و کارآمد تر است و برای مسلط شدن بر نظرات مختلف ما باید کتابهای مؤلفین مختلف در حقوق را مطالعه کنیم و این هم از لحاظ مادی هزینه زیادی دارد و این که باعث صرف وقت زیادی می شود و این مسئله مارا براین داشت که ما نظرات اساتید مختلف را در یک جا و به طور خلاصه جمع آوری کنیم تا کسانی که اهل علم اند و تحقیق به آسانی به آن دست یابند و نظرات مختلف را بیان کردیم و تا حد امکان اشاره کردیم که کدام نظر بیشتر منطبق با قانون است و جائی هم که به راحتی نتوانستیم نظر برتر را انتخاب کنیم و نظرات را به خواننده واگذار کردیم باشد که گامی مؤثر در جهت تسریع و نظم حقوقی برداشته باشیم.
در این تحقیق که به عقد وکالت می پردازیم قبل از اینکه وارد بحث اصلی شویم، خواستیم مواردی را که اهمیت آن بیشتر است در مقدمه به صورت سؤال در آوریم تا خواننده با ذهنیت کامل و آمادگی بیشتر به پی گیری مطالب بپردازد:
۱) آیا وکالت به طریق معاطات نیز می تواند منعقد گردد؟
۲) در چه مسائلی می توان وکالت داد؟
۳) آیا تعیین اجرت برای وکیل در عقد وکالت تبدیل به اجاره می شود یا نه؟
۴) اگر وکیل توکیل عقد را داشته باشد وکیل دوم وکیل چه کسی است . وکیل برای موکل یا وکیل برای وکیل اول؟
۵) آیا درج عقد وکالت به صورت شرط ضمن عقد باعث لزوم عقد وکالت می گردد؟
۶) منظور از اقدام منافی با وکالت چیست؟
مبحث اول- کلیات
گفتار اول-تعریف عقد وکالت:
ماده ۶۵۶ بیان می دارد «وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می نماید.» بنابراین معلوم می گردد وکالت جنبه نیابت و قائم مقامی دارد یعنی شخصی کاری را که خود باید انجام دهند بنا به دلایلی به دیگری وکالت یا نیابت می دهد که انجام دهد.
وکالت مصدر و به معنی تفویض کردن و واگذار نمودن می باشد در نتیجه در عقد وکالت وکیل به جای موکل امر مورد وکالت را انجام می دهد و از نظر حقوقی مانند آن است که موکل خود آن امر را انجام داده است و فرقی ندارد انجام امر به نام موکل باشد و یا آنکه سمت خود را پنهان دارد و چنان وانمود کند که برای خود خرید را انجام می دهد. زیرا آنچه موجب تحقق معامله به عنوان وکالت است قصد وکیل می باشد و آن در هر دو مورد مذکور موجود بود.[۱]
وکالت از نظر معنی لغوی گاهی به معنی حفاظت به کار می رود و در پاره ای از موارد به معنی اعتماد و تفویض امری به دیگری استعمال می شود و ماده ۶۵۶ وکالت را تعریف می کند بنابراین از این تعریف معلوم می شود که وکالت عقد است و در انعقاد آن رضای طرفین شرط است و بنابراین منوط به ایجاب و قبول است و قبول وکالت به هر لفظ یا فعلی است که دلالت بر رضای وکیل بر قبول وکالت بنماید و باعث انعقاد وکالت گردد. بنابراین تصور ایقاع بودن وکالت صحیح نیست و قبول شرط صحت آن است. [۲]
عقد وکالت وسیله اعطای نیابت به وکیل است که تا در حدود اختیارات تفویض شده به او اعمال حقوقی معینی را به نام و حساب موکل انجام د هد، بنابراین عقد وکالت در زمره عقود اذنی به حساب می آید و عقد وکالت عقدی جائز است و به موت هر یک از وکیل و موکل منفسخ می گردد.[۳]
اثر عقد وکالت اعطای نیابت است. بنابراین وکیل نسبت به آثار اموری که انجام می دهد در حکم واسطه است و آنچه که می کند برای موکل است. تعهدهایی که پذیرفته است بر موکل تحمیل می شود و اگر نفعی در بین باشد برای او است. [۴]
با توجه به تعاریف فوق معلوم می گردد که وکالت عقد است و وکالت یکی از عقود معین است و باید علاوه بر شرایط اساسی ماده ۱۹۰ دارای شرایط اختصاصی خود نیز باشد در این عقد موکل ایجاب می کند و وکیل قبول می کند.
بنابراین ما عقد وکالت به طور عام را بررسی می کنیم و اختصاص به وکالت در دادگستری و اقامه ی دعوی ندارد ومان۶۵۷ییان می دارد که (( تحقیق وکالت منوط به قبول وکیل است».
بنابراین موکل ایجاب می کند و وکیل باید قبول کند و البته زمانی این قبول مؤثر است که به موکل ابلاغ گردد. سؤالی که مطرح است این است که آیا وکالت به طریق معاملات نیز می تواند منعقد گردد؟
وکالت به طریق معاملات نیز واقع می شود مثل این که شخصی مال را به دیگری برای اینکه آن را بفروش برساند تسلیم کند و او آن اموال را تحویل بگیرد. [۵]
قانون مدنی عقد وکالتی را پذیرفته است که ایجاب و قبول در آن به صورت فعلی باشد و حال آنکه معاطات در عقود معوض مانند بیع صادق است و در عقد وکالت که منظور از آن تفویض نمایندگی به غیر است قابل تصور نیست زیرا معاطات مستلزم داد و ستد و قبض و اقباض است و در وکالت قبض و اقباض وجود ندارد بنابراین باید گفت ایجاب در عقد وکالت یاید با الفاظ و با نوشته بود و یا آنکه حداقل به صورت اذن و امر باشد و ایجاب فعلی و قبول فعلی نمی تواند عقد وکالت را منعقد سازد.[۶]
وکالت را به طور معمول در فقه به دو صروت تصور کرده اند وکالت عقدی که ایجاب و قبول ان از جنس الفاظ است و وکالت معاطاتی و موقعی وکالت معاملاتی است که لااقل قبول وکیل لفظی نباشد. [۷]
با توجه به مباحثی که مطرح شد به نظر نگارنده ما باید وکالت معاطاتی را قبول نکنیم درست است که قانونگذار گفته به هر فعلی که دلالت بر قبول کند واقع می شود ولی در وکالت که قبض و اقباض نیست بلکه نیابت است و ما باید نظر دکتر کاشانی را در این مورد قبول کنیم.
سؤالی که مطرح است این است که آیا در وکالت توالی عرفی بین ایجاب و قبول لازم است؟
در وکالت موالات بین ایجاب و قبول لازم نیست یعنی لازم نیست قبول متصل به ایجاب باشد. [۸]
در عقود توالی ایجاب و قبول شرط است ولی در وکالت فقها تصریح به عدم شرطیت توالی کرده اند.[۹] در انعقاد وکالت توالی بین ایجاب و قبول شرط نیست و احراز ارتباط معنوی بین آن دو کافی است.[۱۰] با توجه به مباحث مطرح شده معلوم می گردد که توالی عرفی بین ایجاب و قبول در عقد وکالت لازم نیست چون می توان از جانب شخص غائب نیز وکیل شد. سؤالی که مطرح است این است که در چه مسائلی می توان وکالت دارد وکالت می تواند در مسائل حقوقی باشد نظیر ازدواج، بیع، اجاره، طلاق، و می تواند در مسائل مادی باشد مانند کشیدن نقشه ساختمانی ، درختکاری، احداث ساختمان، و رنگ کردن اتومبیل یا خانه و غیره باشد.[۱۱]
از ظاهر ماده ۶۵۶ چنین بر می آید که موضوع وکالت ممکن است یک عمل حقوقی باشد مانند فروش خانه یا فسخ اجاره و طلاق، یا امر دیگری که در شمار اعمال مادی است و برای موکل انجام می شود مانند مقاطعه ساختن بنا یا تهیة نقشه آن یا انجام عمل جراحی و نقاشی.ولی با توجه به مفهوم نمایندگی به انجام عمل حقوقی برای موکل اختصاص داده اند به نظر می رسد که این تغییر در حقوق ما نیز با توجه به مواد قانون مدنی قابل پذیرفتن باشد.[۱۲] وکالت منحصراً باید از مقوله معاملات و مطالبه حقوق و اقامه و دفاع از دعاوی اعمال حقوقی باشد و در اعمال مادی وکالت امکان پذیر نیست.[۱۳]
با توجه به مباحثی که مطرح کردیم و تعریفی که در فقه از وکالت شد که نیابت در تصرف است. بنابراین معلوم می گردد موضوع وکالت باید اعمال حقوقی باشد و اعمال مادی نمی تواند موضوع وکالت قرار گیرند.
با توجه به تعاریفی که از وکالت کردیم و مباحثی که بررسی کریدم در نهایت می خواهیم بدانیم ماهیت عقد وکالت چیست؟
پروژه تولید برق با استفاده از جزر و مد
دانلود تحقیق شیطان
ماده و معنای لغوی شیطان :
مفسرین در ریشه و اشتقاق «شیطان» اختلاف کرده اند، برخی از ماده «شاط» و
گروهی از ماده «شَطَن» دانسته اند و جهت اختلاف این است که هر دو ماده،
مناسب معنای شیطان است. ابن اثیر «شاط» را در نهایه چنین معنا کرده است.
«شاطَ یَشیطُ» به معنای سوختن و به این حدیث استناد نموده است.
«اذا استشاط السُّلطانُ تَسَلَّطَ الشَّیطان» هر گاه آتش غضب بر سلطان چیره شود و مانند آتش گردد، شیطان بر او غلبه می کند.
در المنجد چنین آمده است «شَاطَ یَشیطُ شَیْطاً وَ شَیاطَهً وَ شَیطوُطَهً»
سوختن چیزی را گویند و «شاطتِ القِدْرُ» سوختن غذای درون دیگ و چسبیدن به
آن را گویند و «اِسْتَشاطَ عَلیه» یعنی از شدت خشم آتشین شد.
در قاموس
بعد از بیان مطالبی که از المنجد بیان شد می گوید : «شاطَ فُلانٌ» یعنی
هلاک شد و از این ماده است شیطان و «أَشاطهُ وَ شَیَّطَهُ» سوزاند و هلاکش
ساخت.و در ماده «شَطَن» می گوید : ریسمان طویل و «الشّاطِن» خبیث و
«الشیطان» هر گردنکش متمردی از انس و جن و جنبندگان «شَیطَنَ وَ تَشَیطَنَ»
أی فَعَلَ فِعلَهُ : یعنی هر کس چنین کند ( گردنکشی کند یا خبث ورزد )در
نهایه می گوید : اگر نون شیطان را اصلی بدانی از ماده «شَطَنَ» مأخوذ است
به معنای دوری یا دور از خیر. یا از ریسمان طویل و اگر نون آن را زائد
بگیری از «شاطَیشیطُ» است : هر گاه هلاک شود : یا از «اِستشاطَ غضباً» هر
گاه در خشم شد.
در المنجد در ماده «شَطَنَ» می گوید : «شَطنهُ شطناً» وی را دور ساخت؛ و «شطنَ الرَّجل» از حق دور افتاد. «الشیطان» روح شریر.
راغب در مفردات می گوید : نون در شیطان اصلی است و از ماده «شطنَ» می
باشد، به معنای «تباعد» و گفته شده نون در آخر آن زائد است؛ و ابوعبیده
گفته است : «شیطان» هر سرکشی است از جن و انس و حیوانات «الشیطان اِسمٌ
لِکلِّ عارمٍ من الجن و الانس و الحیوانات»
تعریف شیطان
فخررازی در تفسیر گوید : هر متمردی ککه از طاعت خدا دور باشد را شیطان
گویند؛ و گفته شده است شیطان قدرتی است نابکار و بسیار بدکردار، که بر هر
موجود گستاخ و سرکشی قابل اطلاق می باشد. در فرهنگ عرب، شیطان نیرو و روحی
است پلید و سرکش، که به هر موجود گستاخ و نافرمان قابل اطلاق است، خواه از
آدمیان باشد یا از پریان یا از چهارپایان.
شیطان روح شریر و متمرد است و
به مناسبت دوری از خیر و رحمت خداوند، وصف شیطان بر او اطلاق شده است و
بهتر آن است که شیطان را وصف بدانیم؛ و گفته شده شیطان خود به خود وجود
ندارد، اسم بلا مسمّی و لفظی است معما، چنانکه سیمرغ نامی دارد و هیچ نشانی
ندارد.
فرق شیطان با ابلیس چیست ؟
آیا شیطان همان ابلیس است ؟ پاسخ منفی است، یعنی شیطان غیر از ابلیس است.
شیطان، آن چنانکه از موارد استعمال آن بدست می آید، موجودی است فتنه انگیز،
موذی و مضر، که پیوسته در صدد آزار و اذیت و انحراف و گمراهی مردم است و
بر ایجاد اختلاف و فساد، کوششی پیگیر و مستمر دارد، چنانچه خداوند می
فرماید :
«انّما یریدُ الشیطانُ انْ یوقعَ بینکمُ العداوهَ و البعضاءَ »
ترجمه : شیطان پیوسته می کوشد تا در میان شما دشمنی و کینه ایجاد کند.
اما ابلیس، به معنای مأیوس از رحمت خداست؛ و آن موجودی است سرکش و
عصیانگر، که از نافرمانی و تمرد، دستور خداوند متعال را اطاعت نکرده و بر
آدم خاکی سجده ننموده. ابلیس اسم خاص است برای عصاینگری که پس از سالها
عبادت، بر اثر عدم انقیاد و تسلیم، یکباره از کاخ تکبر و انانیت فرو افتاد و
برای همیشه از درگاه حق رانده شد. آدم را فریب داد و هم اکنونو با
لشگریانش در کمین آدمیان است. عده ای پنداشته اند که شیطان همان ابلیس است،
اما با توجه به معنای لغوی این دو واژه عربی، وبا عنایت به موارد استعمال
آنها، به خوبی روشن می شود که این نظریه صحیح نیست. تعجب آن است که : بعضی
از مترجمین، در قرآن و نهج البلاغه، گاهی ابلیس را به شیطان ترجمه کرده
اند، که از باب حسن ظن می توان گفت : شاید توجه به مفهوم وسیع کلمه شیطان
داشته اند، که بر هر موجود متمرد و سرکشی قابل اطلاق است. اگر در قرآن مجید
و اخبار و روایات، گاهی از ابلیس تعبیر به شیطان شده است، از این جهت می
باشد که ابلیس مشمول این وصف است یعنی موجودی است سرکش و متمرد.
یکی از
دانشمندان در این زمینه می گوید : شیطان به معنای موجود شرور است و هم بر
مخلوقات شرور، خواه از جن باشد و خواه از انسان، وو ابلیس از جن است.
همانطور که در قرآن کریم، کلمه آدم، اسم خاص و عَلَم است برای آدم ابوالبشر
و انسان و بشر اسم عام و اسم جنس است برای نوع بنی آدم، همین طور کلمه
ابلیس اسم خاص و علم است برای رئیس شیاطین و جنیان و شیطان وجن اسم عام است
برای آن نوع. در صدر آیه ۵۰ از سوره ۱۸ : الکهف، آمده است که ».واذ قلنا
للملئکهِ اسْجدوا لأدمَ فسجدوا الّا ابلیس َ کانَ مِنَ الجنِّ ففسقَ عنْ
امرِ ربِّهِ »
ترجمه : و یاد بیاور ای پیامبر ؛ زمانی را که ما به
فرشتگان گفتیم : به آدم سجده کنید، همگی سجده نمودند مگر ابلیس که او از جن
بود و از فرمان پروردگارش سرپیچید؛ و در آیه ۹۴ و ۹۵، از سوره ۲۶ :
الشعراء آمده است :
«فَکُبْکِبُوا فیها همْ وَ الغاون و جنودُ ابلیسَ اجمعونَ»
ترجمه : در وقتی که جهنم برای گمراهان ظهور کند : پس همه معبودهای باطل و
همه گمراهان به رو در آتش افتند و تمامی لشگریان ابلیس نیز به رو در آتش
افتند.
نامهاو عناوین ابلیس چیست ؟
نامها و اسماء گوناگونی برای ابلیس ذکر کرده اند که بدین قرار می باشد :
۱- عزازیل که گویند : عبری و به معنی عزیز خدا و یا نام بُزی است که کفاره
گناهان را بر او می گذارند و در وادی بایر وبی آب و علفی رها می کنند تا
کفاره گناهان قوم را به موضعی نامعلوم ببرد و آن نقطه نامعلوم منتهی الیه
گناهان است، ابلیس قبل از معلوم واقع شدن، دارای این نام بود.
۲- رجیم : چون ابراهیم او را در منی رجم و سنگسار کرد و یا اینکه توسط ملائکه یا به وسیله شهابهای آسمانی پرتاب شد.
۳- حارث
۴- ابومره( یا ابو قره و یا قتره ).
۵- ابوکردوس
۶- ابوخلاف
۷- ابودجانه
۸- ابوابینی ( چون لبینی نام دختر ابلیس بود ).
۹- نائل
۱۰- ابوالجانّ
ماهیت شیطان چیست ؟
در مفردات راغب درباب ماهیت شیطان آمده است که، شیطان از آتش است و دلیلش
را آیه ای از قرآن ذکر کرده است، «وَ خَلَقَ الْجانَ مِن مَارج مِن نارٍ»
ترجمه
: خداوند جن را از مخلوطی از آتش آفرید. از کلام راغب این مطلب را هم می
توان استفاده کرد که پس شیطان از اجانین بوده است. کسانی که قائل به مجردات
می باشند، می گویند : أجنه مجرداتی ارضی و سفلی هستند، زیرا : مجردات –
یعنی موجوداتی که نیاز به حیّز و مکان ندارند و در مکانها و محلها حلول نمی
کنند – یا عالی و منزه از تدبیر و تأثیر اجسامند یعنی «ملائکه مقرب» که
مشائیون آنها را «عقول» و اشراقیون آنها را «انوار عالیه قاهره» می نامند و
یا وابسته به تدبیر و تأثیر اجسام که مشائیون آنها را «نفوس سماویه» «یعنی
قوای آسمانی» و اشراقیون «انوار مدبره» نورهایی که تدبیر می کنند می
نامند.
والاترین موجودات مجرده، حمل کنندگان عرش می باشند که هم اکنونو
شمارشان به چهار عدد میرسد و در روز قیامت به هشت بالغ می گردند، آنگاه به
ترتیب، ملائکه گرداگرد عرش، ملائکه کرسی، ملائکه آسمانها، ملائکه کره اتیر
(اتر) و هوا – که در طبیعت نسیم و باد جای دارد، ملائکه کره زمهریر یعنی
کراتی که سردند، ملائکه دریاها و کوهها، قراردارند آنگاه ارواح پائین تری
که در اجسام نباتی و حیوانی تصرف و تأثیر می کنند در نظام خلقت مرتبتی را
احراز کرده اند : پاره ای از این ارواح پائینی تابان و الهی و دارای اعمال
نیک و اهل نیکی هستند، اینان عبارت از «اجنه صالحه» و موجوداتی نامرئی می
باشند که کرداری شایسته دارند و پاره ای دیگر از ارواح پائینی، تیره و
بدکار و بدخواه می باشند، اینان عبارت از «شیاطین» هستند.
یکی از
دانشمندان در ماهیت شیطان گوید : شیطان در ابتدای امر قبل از عالم تکلیف به
صورت فرشتگان بود و لهذا خطاب سجده نیز در زمره ملائکه به او وارد شد :
«ولقد خلقنکم ثم صورنکم ثم قلنا للملئکه اسجدوا لادم فسجدوا الا ابلیس لم یکن من السجدین»
ترجمه : و هر آینه تحقیقاً ما شما را آفریدیم، سپس شما را صورت بندی کردیم
سپس به فرشتگان گفتیم : بر آدم سجده کنید، پس همگی آنان سجده کردند مگر
ابلیس که او از سجده کنندگان نبود. شیطان چون خلقتش از آتش بود و از جمله
جنیان بود که به صورت فرشته در ردیف آنها قبل از تکلیف بود، لهذا از امر
خداوند تخلف جست :
«وَ اذ قلنا للملئکهِ اسجدوا لأدمَ فسجدوا الا
ابلیسَ کانَ مِنَ الْجنِ ففسقَ عنْ أمرِ ربِّهِ أفتتخذونهُ و ذریته اولیاءَ
مِن دونی و همْ لکمْ عدوّ بئسَ للظلمینَ بدلاً»
ترجمه : و زمانی که ما
به ملائکه گفتیم : بر آدم سجده کنید، همگی سجده کردند مگر ابلیس که او از
طائفه جن بود، لهذا از امر پروردگارش انحراف جست. آیا شما او را و فرزندان
او را ولی و صاحب امر و فرمان خود اتخاذ نموده و مرا بر کنار گذاشته اید،
در حالیکه ابلیس و فرزندان او دشمنان شما هستند، بد بدل و عوضی است ابلیس
برای ظالمان، که او را به جای من برای خودشان ولی و صاحب اختیار قرار داده
اند. چون روشن شد که شیطان از جن بوده است و از طرفی چون می دانیم : خداوند
جن را از باد سوزان آفریده است طبق آیه «ولجانَّ خلقنهُ مِن قبلُ مِن نارِ
السَّموم»
ترجمه : و سرنوشت جنیان رامااز پیش ازاین،ازبادآتشین آفریدیم؛ و طبق آیه :
«وَخَلقَ الجانَ مِن مارجٍ مِن نارٍ» ترجمه : و خداوند جنیان را از آتش
متحرک ( گاز آتشین ) آفرید؛ و از طرفی دیگر می دانیم که خلقت انسان از خاک
است
«ولقدْ خلقنا الانسانَ مِن سللهٍ من طین»
ترجمه : و هر آینه ما
تحقیقاً انسان را از جوهره و عصاره ای از گل آفریدیم. بنایراین خلقت هر
دوی آنها ( جن و انس ) از عالم طبیعت و کون و فساد و آلوده با شرور و نواقص
خواهد گشت و قابل تکلیف الهی و انر و نهی وطاعت و مخالفت و بالاخره تحرک
بسوی مقصد و مطلوب اصلی.
یکی از دانشمندان در رابطه با ماهیت شیطان می گوید : از ظاهر مقابله ای که میان جمله :
«وَلقَد خلقنا النسانَ مِن صلصالٍ مِن حماٍ مسنون» ترجمه : و همانا آفریدیم انسان را از گل خشک، از گل تیره ریخته شده.
و آیه بعد آن «وَالجانَّ خلقناهُ مِن قبلُ مِن نار السَّموم» برقرار شده
این است که همان گونه که جمله اولی در صدد بیان اصل خلقت بشر است، جمله
دومی هم در مقام بیان همین معناست. پس نتیجه این می شود که خلقت جانّ در
آغاز از باد آتشین بوده است. حال آیا نسلهای بعدی هم مانند فرد اولشان از
نار مسموم بوده، به خلاف آدمی که فرد اولش از گل خشک و افراد بعدش از نطفه
او و یا جن هم مانند بشر است، از کلام خدای سبحان نمی توان استفاده کرد
زیرا کلام خدا از بیان این مطلب خالی است. علامه مجلسی رحمه الله درباره
حقیقت جن و شیطان می فرماید : اختلافی بین مسلمین نیست که شیطان و جن از
اجسام لطیفی هستند که در برخی از جاها دیده می شود و دارای حرکات سریعی می
باشند؛ و در مجرای خون بین آدم نیز می توانند حرکت کنند.
تحقیق چوب
مقدمه و تاریخچه
پیش
از بکار گیری مواد معدنی یا مصالح صنعتی چون آهنم آجر و سرامیک در سازه
های معماری یا عمرانی ، چوب یکی از اصلی ترین و قدیمی ترین مصالح در دسترس
بوده است انسان اولیه طرز شکل دادن به چوب را برای تهیه ابزار گوناگون فرا
گرفت ابزار وسائل چوبی اولیه و حتی ساختمانها و تزئینات چوبی ادوار ماقبل
تاریخ و اعصار مختف تاریخ ، نمایانگر اهمیت چنان ماده ای است که قبل از فلز
و همزمان با مصرف سنگ به اختیار بشر درآمده و از آن در راههای مختلفی چون
ابزار و وسائل زندگی سلاح ، ساختمان استفاده کرده است.
از ساختمان های
روستایی گرفته تا ساختمانهای چند طبقه شعری ، پل ها و کوشک ها از چوب ساخته
میشدند که بسیاری از آنها در ایران یا کشورهای دیگر به عنوان میراث فرهنگی
شناخته میشوند . قدمت ساختمانهای چوبی بدون شک بایستی به عصر نوسنگی برسد
نزدیک به ۶۰۰۰ سال پیش ،معماران ایرانی برای گرمی بخشیدن به خانه های
مسکونی ،کاخ ها و ابنیه ،به طور گسترده از چوب استنفاده میکردند پولی
بیوس ، از نخستین تاریخ نگاران جهان ، کاخ باستانی همدان ( هگمتانه ) را که
در زمان مادها بنا شده بود چنین توصیف کرده است :
«بیشتر این کاخ از چوب سدر و سرو ساخته شده بود . ستون های چوبی آن را با ورق های نقره و زر پوشانیده بودند »
در تخت جمشید ا زچوب های بلوط ، گردو و سرو استفاده شده است . به طور کلی
تیر و ستون های چوبی از ویژگی های معماری باستانی ایران است و در مراحل
مختلف و سبک های معماری گوناگون ایرانی ، چوب از ارکان اصلی بوده است . از
نشانه های زنده ساختمان های چوبی میتوان از چهل ستون ، عالی قاپو ، مسجد
بناب در حومه مراغه که مربوط به دوره میانی معماری کشورمان است نام برد .
اما پس از مدتی کاربرد چوب بدانگونه که شایسته است تا از ارکان اصلی
ساختمانها باشد ، فراموش شده است . با این حال هنوز چوب یکی از مهم ترین
عناصر کارا و نقش آفرین در مسائل معماری و هنری میباشد .
چوب برخلاف
سایر مصالح ساختمانی پس از گل به خاطر خاصیت شکل پذیری فراوان و طبیعی
بودنش با روحیه انسان سازگار و از مطلوبیت ویژه ای برخوردار است .
فرانک لویداریت در مورد چوب میگوید :
« چوب صمیمیترین و انسانی ترین مصالح است . انسان عاشق پیوند با آن است دوست دارد آن را لمس کند ودیدن آن را خوش میدارد .»
جوب به عنوان یکی از مصالح ساختمانی دارای چند خاصیت با ارزش است :
مقاومت نسبی بالا ، مقدار چگالی کم ، رسانایی کم و مناسب برای کارهای
ماشینی . در عین حال چوب چندین نقطه ضعف نیز دارد در مقطع عر ضی دارای خواص
متفاوت از جهات مختلف میباشد رطوبت موجود در چوب و قابلیت ها و خواص
متغیری در چوب ایجاد میکند همچنین چوب دارای قابلیت پوسیدن و اشتعال میباشد
البته تکنولوژی پیشرفته روند تهیه چوب مقدار زیادی از این نقایص را برطرف
کرده است .
ساختار درخت
درخت
از تنه ، اجزای بالایی ( شاخته ، برگ و … ) ریشه ها تشکیل شده است ریشه
های درخت با فرورفتن در خاک ، رطوبت و مواد معدنی موجود در انرژی ر ا جذب
میکنند و به تنه میرساند ، تنه درخت هم شاخه ها و قسمت های بالایی را تقویت
و تغذیه میکند و امکان رساندن آب و شیره درختی از ریشه به برگ ها از میان
شاخه ها و بالعکس را فراهم میکند ساختار چوب که بوسیله چشم غیر مسلح یا یک
ذره بین کوچک دیده میشود ساختار قابل رؤیت و قسمت های که فقط با یک ذره بین
قوی بزرگ و اضح آشکار است ساختار ذره بینی نامیده میشوند .
ساختار قابل رؤیت :
ساختار قابل رؤ یت چوب را میتوان با برش تنه از سه جهتی که در تصویر شماره (۳و ۴ ) نشان داده شده است مشاهده کرد .
پوست درخت در برابر ضربات و ضایعات مکانیکی از چوب محافظت میکند . این
قسمت از یک لایه بیرونی ( لبه ) و یک لایه داخلی ( آبکش ) تشکیل شده است .
لیف درختی ( آبکش ) ،یک لایه نازک داخلی پوست است و هدف آن انتقال شیره درخت به شاخه ها و ذخیره آنهاست .
لایه زاینده ( کامبیوم ) ، یک لایه باریک از بافت زنده میباشد که در کنار
لیف درختی قرار گرفته است در لایه زاینده ( کامبیوم ) سلو ل های چوب رشد
میکنند در بهار لایه زاینده متشکل از سلولوهای پهن با غشای نازک است در این
فصل وجود آب فراوان و خاک سرشار از مواد غذایی موجب میشود که سلولهایی که
در بهار و اوائل تابستان به وجود می آیند بافتی متخلخل و پر از خلل و فرج
بسازند که چوب بهاره را تشکیل میدهند به همین دلیل است که این قسمت دارای
رنگ روشنی میباشد در طول تابستان ، درخت با گسترش ریشه ها و برگ هایش ،
سلولهای زاینده را افزایش میدهد چوبی که در اواخر تابستان و پاییز رشد
میکند و شکل میگیرد « چوب پاییزه » نام دارد.
چوب پاییزه سخت تر ،
مقاوم تر ، دارای وزن حجمی بیشتری از چوب بهاره میباشد هرچه میزان رشد چوب
در پاییز بیشتر باشد تاب و مقاومت آن نیز افزایش می یابد لایه هایی که در
فصل های رشد شکل میگیرند حلقه های سالیانه نام د ارد در بعضی گونه ها مانند
بلوط فاصله بین حلقه های سالیانه در محل برش مقطعی (عرضی) تنه قابل مشاهده
است پهنای حلقه های سالیانه که بستگی به شرایطرشد دارد در خواص چوب موثر
است هرچه حلقه سالیانه ضخیم تر باشد چوب مستحکم تر است .
چوب ، یک لایه
ضخیم است که در کنار سلولهای زاینده که متشکل از تعدادی حلقه های باریک هم
مرکز میباشند قرار دادر در درخت در حال رشد چوب عموماً از سلولهای زنده
تشکیل شده است چوب محکم ترین و مقاوم ترین قسمت تنه برای کارهای ساختمانی
است در جهت برش های افقی ، شیره درخت از پوست درخت از میان نسوج شعاعی عبور
میکند و به چوب میرسد نقش نسوج شعاعی در مقاومت چوب بسیار مهم است در واقع
این نسوج مانند بست هایی هستند که الیاف چوب را به همدیگر محکم میکنند و
نگاه میداند از خم شدن و از هم گسیختگی رشته ها میکاهند .
به مرور زمان
در اطراف مغز چوب ، بافتی از سلولهای مرده تشکیل میگردد که چوب پیر نام
دارد این قسمت معمولاً از چوب جوانی که آن را احاطه کرده است محکم تر
میباشد و حاوی مقادیری رنگ و مواد قلیایی است البته درختان مختلف از این
نقطه نظر متفاوت هستند در مقطع عرضی درختانی مثل گردو ، آلبالو نارون ، چوب
مرکزی یا چوب پیر دیده میشود چوب جوان معمولاً رنگ روشنی دارد اما چوب پیر
تیره تر میباشد .
چوب ها از نقطه نظر بافت به دو دسته تقسیم میشوند :
سخت چوب ها :
این
دسته شامل چوب درختان پهن برگ میباشد بافت چوب درختان پهن برگ تنها در
زمانی که درخت برگ دارد ، رشد میکند رشد ونمو در بهار شروع میشود و به مرور
زمان هر چه به پاییز نزدیک میشویم رو به افول میگذارد این رشد تا بهار سال
آینده متوقف میگردد لذا حلقه سالیانه این دسته از درختان به صورت یکنواخت
از چوب بهاره دارای رنگ روشن به طرف چوب پاییزه تیره رنگ تغییر میکند در
ضمن حجم نسوج شعاعی در سخت چوب ها حدود ۱۸ درصد حجم چوب میباشد ، که همین
مسأله مقاومت چوب را افزایش میدهد باید دانست که هر چه حلقه سالیانه این
نوع چوب ها عریض تر باشد ، تاب و توان این نوع چوب ها عریض تر باشد ، تاب و
توان آنها در برابر نیروهای مکانیکی بیشتر خواهد شد.
نام سخت چوب ها
به دلیل نوع بافت آنها است و دلیل بر سخت تر بودن کلیه چوب های این دسته
نمیباشد برخی از درختان پهن برگ عبارتند از گردو ، انجیر ، بلوط ، چنار،
راش ، تبریزی ، سپیدار و افرا از جمله موارد استفاده از این نوع چوب ها
ساخت مبلمان ، در و پنجره و نازک کاری در ساختمان میباشد.
نرم چوب ها :
شامل
چوب درختان سوزنی برگ اسن بافت چوب درختان سوزنی برگ در طول سال زمان
بیشتری برای روئیدن دارد درخت سوزنی برگ در بهار و تابستان با شدت رشد
میکند و سپس تا پایان فصل سرما این رشد و نمو به کندی می گراید و به آرامی
ادامه پیدا میکند به این دلیل چوب پاییزه و بهاره در حلقه سالیانه درختان
سوزنی برگ به راحتی از یکدیگر تمیز داده میشود و رنگ آنها این مسأ له را
مشخص میکند به این ترتیب میتوان از شکل مقطع عرضی ، درختان سوزنی برگ و
پهن برگ را از یکدیگر تشخیص داد . مقطع درختان سوزنی برگ ، بسیار ساده و
منظم میباشد و میزان حجم نسوج شعاعی ۷% حجم چوب را تشکیل میدهد.
برخی
از درختان سوزنی برگ عبارتند از : سرو ، کاج و سرخدار . از این نوع چوب ها
برای تهیه ستون ها ، تیرها ، قالب بندب داربست و مانند اینها استفاده
میکنند.
اشباع چوب
هدف
از اشباع چوب آن است که دوام چوب بالا رود و همچنین بعضی از معایب آن
مانند قابلیت بالای اشتعال را از بین ببرد و در ضمن تاب مکانیکی قطعه هم
بالا رورد این عمل بیشتر برای ساخت تراورس های راه آهن و شمع های تلگراف
استفاده میشود .
خواصی که ماده اشباع کننده باید داشته باشد عبارتند از :
– برای موجودات مخرب چوب ، سمی و کشنده باشد ولی موجب تخریب مواد اصلی چوب نشود وب رای محیط زیست مصر نباشند
– دارای اثرات جنبی شدید برای انسان نباشد .
– قابلیت هدایت حرارتی و الکتریکی چوب را افزایش ندهد .
– قابلیت نفوذ خوبی در چوب داشته باشد .
– خواص مکانیکی و استحکام چوب را افزایش دهد ( با حداقل کاهش ندهد )
– با فلزات استفاده شده ( میخ و پیچ و … ) ترکیب نشود
– به وسیله آب شسته ، در اثر گرما تبخیر و در اثر عوامل جوی تجزیه نشود .
روش های اشباع :
چوب ها به وسیله مواد حاصل از تقطیر زغال سنگ ( گودرون ) و سایر مواد شیمیایی مشابه به روش های زیر اشباع میشوند :
با فشار :
دراین
روش کیفیت بهتر و مقرون به صرفه است ابتدا با فشار شیره گیاهی از الیاف
خراج میشود و سپس با تزریق گودرون و یا مواد شیمیایی دیگر که جایگزین شیره
گیاهی میشود آن را اشباع میکنند .
بدون فشار :
مانند برس زدن فرو بردن افشاندن ، خیساندن . در این روش فقط سطح چوب اشباع میشود . گران تر از روش اول است .
سوزاندن سطح چوب :
در این روش سطح نازکی از چوب را میسوزانند که موجب حفاظت آن میشود البته نسبت به سایر روش ها بسیار ابتدایی و ضعیف است .
موارد استفاده چوب در ساختمان چوب در سازه و اسکلت ساختمان :
چوب به عنوان یکی از مصالح ساختمان در اسکلت و اعضای باربر ساختمان ، تیر و شمع و غیره بکار میرود .
چوب به عنوان مصالح کمکی :
از
جمله کاربردهای چوب در کارهای کمکی مانند قالب بندی و چوب بست است برای
این کار از چهار تراش ، تیر گرد و تخته سود میجویند بهترین نوع برای قالب
بندی نوع نراد است که چوبی نرم و قابل انعطاف از نوعی کاج میباشد.
برای
سطح بتن نمایان ، چوب قالب باید کاملا ً تمیز و پرداخت شده باشد میتوان از
چوب های مصنوعی و از انواع تخته های با روکش پلی مری که برای همین منظور
تولید میشوند استفاده کرد .
چوب به عنوان مصالح برای معماری داخلی :
چوب
یکی از بهترین مصالح برای ساخت پوشش ها درها و پنجره ها و تزئیناتی که در
داخل ساختمان به کار میروند میباشد که در زیر به انواع آن اشاره میشود :
پوشش های چوبی
از
گذشته های دور در مناطقی که چوب مرغوب و فراوان در دسترس بوده است قسمت
های مختلف ساختمان ها از جمله کف ، بدنه و سقفغ آنها را با چوب میپوشانده
اند امروزه نیز پوشش های چوبی به اشکال و شیوه های گوناگون متداول است در
پوشش های چوبی از نرم چوب ها و سخت چوب ها در نقش ها و رنگ هایی متفاوت
استفاده میشود پوشش های الواری ، نواری ، پارکت و بلوک چوبی هستند .
درها و پنجره های چوبی
چوبی
که در ساخت در ، پنجره ، نرده و نظایر اینها بکار میرود باید از انواعی
نظیر کاج و صنوبر خشک و فاقد شیره گیاهی و ترجیحاً عمل آمده باشد .
اتصالات پنجره های چوبی باید از نوع کام و زبانه باشد قاب پنجره باید به
دیوار محکم شده باشد پنجره های چوبی خارجی باید در محلی قرار گیرند که از
بارش برف وباران در امان باشند .
درهای چوبی با پوشش های فیبری ، تخته چندلایی یا نئوپان باید با استفاده از شبکه های چوبی یا دیگر مصالح و چسب مناسب ساخته شوند .
تیغه های جداکننده چوبی
تیغه
های جداکننده چوبی که برای تقسیم فضاهای داخلی ساختمان اجرا میشوند باید
به نحوی مطمئن به کف ، سقف و دیوارهای اطراف مرتبط گردند تا از استحکام
کافی برخوردار باشند .
کارهای چوبی تزئینی
اجرای
کارهای چوبی تزئینی نظیر نرده ها و دست اندازها ، پله های چوبی و کمدهای
دیواری به دست افراد مجرب و با دقت بالایی انجام شود در ساخت کارهای تزئینی
چوبی باید از بهترین مصالح استفاده شود چوب درختان گردو ، بلوط ، زبان
گنجشک ، راش ، کاج ، صنوبر ، برای اینگونه کارها بسیار مناسب میباشد
اتصالات چوب
اتصالات چوبی :
انواع مختلفی دارد که شامل اتصال به طریقه دم چلچله ا ی ، کام و زبانه ، نیم و نیم و کلیدی میباشد.
میخ ، پیچ و سایر وسائل اتصال :
قطعات
برای اتصالات چوب باید از نوع زنگ نزن با روی اندود باشند ، وجود موادی که
در عمل آوردن ، اشباع و یا حفاظت چوب به مصرف میرسند به ویژه موادی که
برای ضد آتش کردن چوب بکار برده میشوند در نقاط مرطوب سبب خوردگی فلزات
میشوند از این رو دراین گونه موارد باید برای به حداقل رساندن فساد پیش
بینی های لازم صورت گیرد .
میخ ها و پیچ ها انواع و اندازه های گوناگون
دارند که بسته به شرایط ، اندازه قطعات و محل اتصال ( برای سقف ، کف ، در و
دیوار ، پنجره ، اسکلت فلزی ، نازک کاری و … ) مورد مصرف قرار میگرند
همچنین برای محافطت میخ یا پیچ و جلوگیری از تأثیر متقابل آن بر چوب میخ
هایی با روکش مس ، روی ، آلومینیوم ، استیل، کادیوم ساخته شده است .
چسب ها :
مشخصات چسب خوب :
– سطح چوب را مرطوب کند .
– پس از خشک شدن باید قدرت چسبندگی بین ذرات آن زیاد شود تا در مقابل نیروهای وارده مقاومت کند .
– پس از خشک شدن به اندازه کافی خاصیت ارتجاعی داشته باشد تا در مقابل هم کشیدگی چوب در اثر تغییرات رطوبت پایداری کند
– دارای غلظت مناسب باشد تا در تمام سطح چوب به خوبی پخش شود.
– خاصیت چسبندگی خود را تا مدت طولانی حفظ کند.
انواع چسبهای چوب ، که شامل چسب آلبومن خون ، چسب پروتئین گیاهی و چسب
نشاسته گیاهی ، چسب ماهی ، چسب های معدنی ، چسب های مصنوعی ، چسب های
حیوانی ( این چسب ها ضد رطوبت نیستند و به سرعت خشک میشوند ) و چسب کازئین
میباشد .
دانلود تحقیق بهره وری اقتصادی
مقدمه :
کوشش های اقتصادی انسان همواره معطوف بر آن بوده که حداکثر نتیجه را با
کمترین امکانات و عوامل موجود بدست آورد، این تمایل را میتوان دستیابی به
کارایی و بهره‌وری بالاتر نامید. بهره وری مفهومی جامع و در برگرنده کارایی
است که افزایش آن به منظور ارتقای سطح زندگی، رفاه، آرامش و آسایش
انسانهاست، همواره مدنظر دست اندرکاران سیاست و اقتصاد بوده است. برخی بقا و
تداوم یک نظام سیاسی و اقتصادی را نیز موکول به بهره‌وری دانسته‌اند. لنین
هنگامی که نظرات فلسفی خود را در زمینه قدرت تولید مطرح می‌نماید، بحث خود
را با این جمله پایان میدهد که « در تحلیل نهاییف بهره‌وری کار، مهمترین
موضوع و اساسی‌ترین مسأله برای پیروزی سیستم اجتماعی ما محسوب میشود.» به
طور کلی اهمیت و شناخت بهره‌وری منحصر به مکاتب و جوامع سرمایه‌داری و
سوسیالیسم نبوده و در مکتب و جامعه اسلامی نیز بر آن تأکید شده است. به
عبارتی، بهره وری ریشه تاریخی بیش از هزار و جهارصد ساله دارد، اما مصادیق
علمی و سنجش علمی آن در سالهای اخیر مطرح شده است. اگر روش اندازه‌گیری
علمی و شاخص صحیحی به کار برده نشود، با مغلطه و کلی گویی در بهره وری
مواجه خواهیم شد و عدم تطبیق آن با اصول علمی، اتلاف منابع و در نتیجه عدم
دستیابی به بهره وری چه در سطح بنگاه و چه در کلیت نظام اقتصادی را در پی
خواهد داشت. در روش جدید با اندازه گیری کارایی و بهره وری به سؤالات عمده
زیر پاسخ لازم داده میشود:
– کارایی هر یک از بنگاهها، ادارات، مؤسسات و به طور کلی واحدهای تصمیم ساز به چه میزان باشد؟
– واحدهای کارا و غیر کارا کدامند؟
– تحولات بهره وری در واحدها طی زمان چگونه بوده است؟
– علل افزایش یا کاهش بهره وری در واحدها کدامند؟
– تمهیدات لازم برای افزایش بهره وری و کارایی در بنگاهها چه میباشند؟
معرفی و اهمیت موضوع از لحاظ اقتصادی :
اگرچه بهبود بهره وری بر اساس اصل عقلانیت اقتصادی همواره باید مورد توجه
قرار گیرد، لیکن امروزه با کمرنگ شدن مرزهای اقتصادیریال رقابت در صحنه
جهانی، ابعاد تازه‌ای یافته و تلاش برای بهبود بهره وری، پایه اصلی این
رقابت را تشکیل میدهد. در این راستا بسیاری از کشورها برای اشاعه فرهنگ
بهره وری و به کارگیری فنون و روشهای ارتقاء آن، اقدامات زیادی انجام
داده‌اند. بررسی عملکرد کشورهایی که طی سالهای اخیر رشد اقتصادی چشمگیری
داشته‌اند، حکایت از آن دارد که اکثر کشورها این رشد را عمدتاً از طریق
افزایش بهره وری به دست آورده اند به صورتی که نقش سرمایه گذاری جدید در
این رشد در مقایسه با نقش افزایش بهره وری در آن اندک بوده است. در کشورما
نیز تلاش برای بهبود و ارتقاء از یک انتخاب فراتر رفته و عملاض به یک ضرورت
تبدیل شده است. درشرایط فعلی با توجه به نوسانات شدید درآمدهای ارزی
وکمیابی سرمایه در کشور، افزایش تولید کالاها و خدمات، از طریق سرمایه
گذاریهای جدید با محدودیتهایی مواجه است. بنابراین در سالهای آتی انتظار
رشد بالای اقتصادی کشور در برنامه سوم تنها با افزایش بهره وری به واقعیت
خواهد پیوست.
بهره وری و رشد اقتصادی :
ضرورت
رشد و توسعه و حل مشکلات اقتصادی، انسان را با حقیقتی به نام کمیابی مواجه
ساخته است. بدون شک هدف از رشد و توسعه اقتصادی در جامعه بشری، افزایش
رفاه مردم است. یکی از عوامل تعیین کننده میزان رفاه جوامع، میزان
برخورداری افراد از امکانات موجود در جامعه (یعنی کالاها و خدمات) میباشد.
این میزان را به اصطلاح اقتصادی «سطح زندگی» می‌نامند. بدون افزایش کارایی
و بهره وری هیچ اقتصادی نمی‌تواند انتظار اعتلای سطح زندگی مردم خوذ را
داشته باشد. سطح زندگی بالای مردم کشورهای صنعتی اساساً ناشی از بهبود بهره
وری در این جوامع و اقتصاد کارای آنها میباشد. به اقتصادی کارا گفته
میشود که از منابع خود آنقدر کالا و خدمات تولید نمایند که در شرایط موجود
تولید بیش از آن سطح ممکن نباشد و اگر با منابع موجود نتوان بیش از آنچه
که هست تولید نمود، حاکی از وضعیت تولید با حداقل هزینه نیز میباشد. آگاهی
نسبت به میزان بهره وری و چگونگی روند تغییرات آن در طی زمان در تحقق
اهداف رشد اقتصادی ئ تأمین رفاه جامعه کمک شایان توجهی خواهد نمود. لازم به
یادآوری است که در جهان کنونی میزان تقاضا در مقایسه با عرضه کالاها و
خدمات به دلایل زیر به طور سرسام آوری رو به افزایش است که ایجاد و برقراری
توازن تنها از طریق افزایش بهره وری امکان پذیر خواهد بود.
بهره‌وری و اقتصاد ایران :
جهان
در قرن بیست و یکم دنیایی آکنده از رقابت، توسعه بازارها، ظهور و رواج
تکنولوژی‌های برترو گسترش تجارت است که شرط توفیق در این عرصه بهره‌گیری از
فرصتها و رویارویی با چالشهای پیش رو است. کشورهای نوخاسته صنعتی در مسیر
رشد و توسعه چهار مرحله را تجربه نموده‌اند.
۱٫ مرحله خودکفایی صنعتی یا جایگزین واردات از طریق سرمایه‌گذاری مبتنی بر تکنولوژی نسبتاً ساده در تولید کالاهای مصرفی
۲٫ مرحله توسعه صادرات محصولات کاربر که تقاضا برای آنها در بازار جهانی
وجود داشته و بخش عمده‌ای از این تولیدات، مشابه تولیدات مرحله نخستین ولی
با کیفیت بالاتر بوده است
۳٫ مرحله ایجاد صنایع سنگین، صنایع شیمیایی و پتروشیمی و حرکت تدریجی از صنایع واسطه‌ای سرمایه‌بر به صنایع با تکنولوژی بالا
۴٫ مرحله آزاد سازی و حرکت به سمت تولیدات مبتنی بر روشهای پیشرفته و ورود
به عرصه رقابت گسترده صادراتی در بازارهای بین المللیشایان توجه است که
راز موفقیت این کشورها در هر یک از مراحل چهارگنه مذکور توجه به بهبود
بهره‌وری و کارایی بوده است. بنابراین تلاش در جهت شناخت دقیق مفاهیم
بهره‌وری و تعیین عوامل مؤثر در افزایش آن یکی از شرایط ضروری برای تحقق
رشد، توسعه و رفاه اقتصادی جامعه میباشد. در یک نگاه کلی اقتصاد کشور ما
دارای دو ویژگی اصلی است، اولاً به شدت به درآمدهای ارزی حاصل از صادرات
نفت خام وابسته است و ثانیاً با نرخ رشد نسبتاً بالای جمعیت مواجه بوده
است. تامین مایحتاج اولیه جمعیت و روند فزاینده واردات کالاهای مصرفی هر
ساله مبالغ بیشتری از درآمدهای ارزی کشور را از جریان سرمایه‌گذاری خارج
میکند که با تداوم این وضعیت از امکانات سرمایه‌گذاری برای تولید کالاها و
خدمات کاسته خواهد شد، به طوری که سرمایه‌گذاری از طریق منابع داخلی به
میزان قابل توجهی تحت تأثیر کاهش درآمدهای ارزی قرار خواهد گرفت. استفاده
از منابع خارجی سرمایه نیز به خاطر فراهم نبودن بسترهای لازم دارای چشم
انداز روشنی نمیباشد. بنابراین راهکار عمده جهت افزایش تولید کالا و
خدمات، ارتقای سطح بهره وری است که باید به طور جدی به آن پرداخته شود. با
ارتقای بهره‌وری می توان محصولاتی با کیفیت برتر و قیمت کمتر تولید و
زمینه‌های لازم جهت ورود به بازارهای جهانی را فراهم نمود. بدین ترتیب نه
تنها از تمام ظرفیتهای تولیدی موجود کشور بهره‌گیری خواهد شد بلکه امکان
توسعه این ظرفیتها نیز فراهم خواهد گردید. با درک ضرورت این موضوع در
برنامه دوم توسعه اقتصادی کشور به اندازه‌گیری بهره‌وری تأکید شده و این
موضوع در تبصره ۳۵ قانون برنامه دوم توسعه (۷۸-۱۳۷۴) به صورت زیر درج
گردید: « جهت افزایش بهره‌وری نظان اداری، بهبود سیستمها و روشهای کار،
استفاده از تکنولوژی پیشرفته و افزایش مهارتهای مدیران کشور، دستگاههای
اجرایی باید بخشی از اعتبارات خود را به توسعه و بهبود مدیریت و افزایش
بهره‌وری اختصاص دهند. میزان این اعتبارات همه ساله توسط دولت در لایحه
بودجه پیش‌بینی خواهد شد…» شایان یادآوری است که همچنین، سیاستهای عمومی
جهت افزایش کارایی بهره‌وری در کشور به شرح زیر در نظر گرفته شد :
– برقراری نظام ارزشیابی، رتبه بندی و تشخیص صلاحیت مدیران شرکتهای دولتی
– قانونمند نمودن کلیه پرداختهای پرسنلی شرکتهای دولتی و تعیین ضوابط
استفاده مدیران و کارکنان شرکتها از تسهیلات و امکانات این شرکتها و متناسب
نمودن پرداختهای مدیران با کارایی و عملکرد آنها
– برقراری نظام ارزشیابی دقیق و سنجش کارایی در سیستم اداری ئ کاهش نیروی کار غیر ضروری
– اعمال سیاست تشویق و تنبیه به منظور افزایش کارایی.
دانلود تحقیق ولایت فقیه از دیدگاه شیعه و سنی
چکیده
ولایت یکی از ارکان مهم دو مذهب تشیع و تسنن می باشد و از دیدگاههای
گوناگون قابل بررسی است. در این پایان‌نامه، مقایسه ای اجمالی صورت گرفته و
آرای شیعه و اهل سنت در مورد ولایت بیان گردیده و سعی شده بدون ترجیح نظر
یک مذهب بر مذهب دیگر، فقط آرای موافق و مخالف مطرح شود؛ و نیز انواع ولایت
در قرآن و مفاهیم و مصادیق آن با عنایت به آیات شریفه‌ای که در ارتباط با
ولایت، مورد بحث می باشند مدنظر بوده است.
از جمله نتایج به دست آمده از این تحقیق می توان به موارد زیر اشاره نمود:
۱- توجه و حساسیت فوق العادة پیروان مذهب امامیه نسبت به امر ولایت و پافشاری در اثبات حقانیت اعتقاد خویش.
۲- استدلال و نظم فکری اسماعیلیه برای اثبات ادعایشان در مورد جانشینی امام جعفر صادق (ع) و سلسلة امامان مستور.
۳- عقیدة شیخیه در مورد رکن رابع و وجه اختلافی که در مورد اعتقاد به وجود امام عصر (عج) با امامیه دارند.
۴- اصالت مهدویت در میان پیروان مذهب امامیه و اهل سنت و وجه اختلاف بین این دو مذهب دربارة غیبت امام عصر (عج).
۵- وجه اشتراک همة عرفای سنی و شیعه دربارة ولایت علی (ع) و صلح کلی که در امر خاتم‌الاولیا دارند.
۶- آشنایی مختصر با نظرات محیی‌الدین ابن عربی دربارة ولی، ولایت و ختم الاولیا.
مقدمه
مسئلة ولایت یکی از اساسی ترین و ریشه‌ای‌ترین مسائلی است که گسترة آن
تمامی دایرة دین، از هدایت ظاهری و باطنی، عبادی و اجتماعی تا زعامت و
خلافت و … را در بر می گیرد.
در باور تشیع و عرفان اسلامی ولایت همچون
روحی در کالبد دین است که بدان حیات و زندگی می بخشد؛ زیرا قوام و استمرار
دین، همچنین حیات دینی پیروان آن در گرو وجود کسی است که پاسدار حدود و
مرزهای آن باشد و لازمه این معنا آن است که چنین شخصی، خود عالم و عارف به
تمامی این حدود و قوانین آن باشد و این تنها برای کسی حاصل است که به نهایت
درجة قرب به حق رسیده و صاحب مقام ولایت مطلقة الهی باشد تا بدین وسیله
بتواند از مبدأ هستی، علوم و معارف دینی را اخذ نماید. چنین فردی نزد شیعه،
تنها شخص امام معصوم (ع) و نزد اهل سنّت حضرت رسول اکرم (ص) و نزد عرفا،
ولیّ کامل محمّدی (ص) است. کمتر کسی است که از اهمیت مسئله ولایت در دیدگاه
اعتقادی شیعه، هر چند اجمالاً، مطلع نباشد، بلکه حتی به عقیده برخی، تشیع و
ولایت مرادف با یکدیگرند، به گونه ای که اطلاق یکی، دیگری را در ذهن تداعی
می نماید و شاید اگر بگوییم ولایت در عرفان، بخصوص در مکتب ابن عربی نیز
دارای چنین اهمیتی است، گزاف نگفته ایم.
همانطور
که در تشیع، ولایت، باطن دین و سرّ عبادات است، در عرفان نیز ولایت، باطن و
اساس جمیع کلمات انسانی و سرآغاز رسیدن به مراتب عالی این کمالات است که
این، نیز همان غایت دین میباشد، پس نزد عرفا نیز ولایت، باطن و اصل دین
است. همچنانکه در تشیع به مقتضای آیة شریفة واذ ابتی ابراهیم … ، مقام
امامت رسول برتر از نبوت و رسالت اوست، در عرفان نیز مرتبه ولایت او برتر
از نبوت و رسالتش می باشد.
همانطور که در تشیع، امام و ولی کامل، واسطة
در فیض الهی است، در عرفان نیز جمیع نعمات الهی ابتدا بر انسان کامل و سپس
به واسطة او بر حقایق عالم نازل می شود.
و نیز همچنانکه در تشیع، وجود
امام و حجّت حق سبب تعادل نظام هستی، بلکه عامل برپایی و قوام آن می باشد و
حدیث شریف «لو لا الحجته لساحت الارض باهلها» به آن اشاره دارد در عرفان
نیز بقای ولی کامل محمدی (ص) سبب بقای این عالم است، همچنانکه رحلت او از
دار دنیا، سبب زوال آن می باشد.
همانطور که ملاحظه می شود جوهرة بحث
ولایت در عرفان، قابل قیاس و حتی تطبیق با دیدگاه تشیع در این باره است،
اگرچه احیاناً در بیان صاحب نظران شیعی و غیرشیعیِ آن در تعیین مصداق،
اختلاف نظر وجود داشته باشد.
طرح این گونة مسئلة ولایت در عرفان،
ظاهراً از حکیم ترمذی آغاز گردیده است. وی اولین کسی است که علیرغم سنّی
بودنش دربارة حقیقت ولایت و مراتب آن مطابق با دیدگاه شیعه، سخن رانده و آن
را در جهان بینی عرفانی داخل نموده است.
ابن عربی که خود از برجسته
ترین عرفای متأخر است، تحت تأثیر شدید این حکیم عظیم الشأن قرار گرفت و
مباحث ولایت او را شاید بتوان گفت در حدی افراطی تر از وی، طرح و گسترش داد
و دامنة آن را تا عالم غیب نیز کشاند، چنانکه حقیقت ولایت مطلقة الهی را
از آنِ حقیقت محمدی (ص) می داند که در نظر وی، اولین تعیّن و برترین مظهر و
مجلای حق، همچنین سبب و غایت و غرض از آفرینش ماسوی است.
موضوع
مورد بحث در این رساله، «ولایت از دیدگاه دو مذهب تشیّع و تسنّن» می باشد و
غرض از آن، به هیچ وجه، ترجیح نظر یک مذهب بر دیگری نیست، بلکه مقصود بیان
نظریات این دو مذهب دربارة موضوع مذکور است.
بنابراین، موضوع و هدف
اصلی این تحقیق بررسی ولایت در اسلام است، اعم از آراء مذهب تشیع که خود
شاخه های متعدد دارد و نیز دیدگاههای اهل سنّت.
بدیهی است که با در نظر
گرفتن ابعاد مختلفی که ولایت در اسلام و قرآن دارد و با عنایت به اینکه
تحقیق مستقلی در این موضوع صورت نگرفته و این اثر، اولین تحقیقی است که به
بررسی ولایت از دیدگاههای مختلف، از جمله قرآن، عرفان، فرق معروف شیعه و
عقاید اهل سنّت می‌پردازد، وجود کاستی ها در این اثر، چندان دور از انتظار
نیست و ادامه و تکمیل آن نیاز به تحقیقات مفصل بعدی دارد که امید است از
این پس، در این مسیر انجام شود.
انگیزة
نگارنده از انتخاب این موضوع، محوری و مهم بودن بحث ولایت در میان
مسلمانان عموماً و شیعیان خصوصاً و در میان عرفا به طور اخصّ است، چرا که
همیشه این سئوال ذهن نگارنده را به خود مشغول کرده که آیا ولایت مورد بحث
در شیعه، همان ولایت مورد نظر در عرفان است یا نه. و مطلب دیگری که برایم
سئوال برانگیز بود نوع اعتقاد به مهدویت نزد اهل سنّت و تفاوت آن با مهدویت
مطرح در تشیّع بود و همین عوامل مرا بر آن داشت تا این موضوع را برای
تحقیق برگزینم.
روش تحقیق در این مجموعه، کتابخانه ای بوده و این پایان نامه با یادداشت برداری از منابع موجود تهیه شده است.
فهرست مطالب:
چکیده
مقدمه
فصل اول: ولایت در قرآن
مقدمه
۱-۱ ولایت خدا بر مخلوقات
۱-۱-۱ معنای لغوی ولایت
۱-۱-۲ معنای لغوی ولی
۱-۱-۳ معنای اصطلاحی ولایت
۱-۱-۴ معنای اصطلاحی ولی
۱-۱-۵ واژه ولایت در قرآن
۱-۱-۷ ولایت تکوینی خداوند
۱-۱-۸ ولایت تشریعی خداوند
۱-۱-۹ تفاوت ولایت تکوینی و تشریعی خداوند
۱-۱-۱۰ ولایت عام
۱-۱-۱۱ ولایت خاص
۱-۱-۱۲ ولایت خاصه با واسطه و بی‌واسطه
۱-۱-۱۳ ولایت اخص
۱-۲ ولایت مخلوق نسبت به هم
۱-۲-۱ ولایت بشری یا ولایت انسان‌ها نسبت به یکدیگر
۱-۲-۲ ولایت خاص رسول اکرم (ص) و مؤمنینی که در حال رکوع در راه خدا انفاق می کنند
۱-۲-۳ ولایت مؤمنین بر مؤمنین
۱-۲-۴ ولایت اصناف خاص فقهی
۱-۲-۵ ولایت کافران بر مؤمنین
۱-۲-۶ ولایت ملائکه بر انسان‌ها
۱-۲-۷ ولایت شیاطین نسبت به انسان
۱-۲-۸ نمودار بحث ولایت در رسالة حاضر
فصل دوم: ولایت و رابطه آن با امامت
مقدمه
۲-۱ امامت
۲-۱-۱ امام در لغت
۲-۱-۲ معانی امام در قرآن
۲-۱-۳ امامت نزد امامیه
۲-۱-۴ رابطة ولی، نبی و رسول
۲-۱-۵ فرق بین رسول و نبی و امام
۲-۱-۶ مقام ولایت قابل وصول برای همگان است
۲-۱-۷ امامت و تشیع
۲-۱-۷-۱ اهمیت امامت
۲-۱-۸ تحکیم ولایت
۲-۲ وصایت و غدیر خم
۲-۲-۱ عقیدة وصایت و جانشینی حضرت علی (ع)
۲-۲-۲ حدیث یوم الدّار
۲-۲-۳ حدیث منزلت
۲-۲-۴ حدیث غدیر
۲-۲-۵ حدیث ثقلین
۲-۲-۶ حدیث لوح
۲-۲-۷ ولایت تشریعی و تکوینی در نبوت و امامت
۲-۲-۸ انواع ولایت تشریعی
۲-۲-۸-۱ تفویض تشریع احکام
۲-۲-۸-۲ زعامت سیاسی و اجتماعی
۲-۲-۸-۳ ولایت در اموال عمومی
۲-۲-۸-۴ مرجعیت در معارف و احکام اسلام
۲-۲-۹ ولایت تکوینی
۲-۲-۱۰ علی (ع) و مسئلة وصایت از دید عرفانی اهل سنت
۲-۲-۱۱ واقعة غدیر خم
۲-۲-۱۲ غدیریه‌ها
۲-۳ ولایت فقیه
۲-۳-۱ ولایت فقیه از نظر شیعه
۲-۳-۲ سخنی از مرحوم آیت الله بروجردی (ره)
۲-۳-۳ نظر امام خمینی (ره) دربارة ولایت فقیه
۲-۳-۴ ولایت اعتباری
۲-۳-۵ ولایت تکوینی امام معصوم از دیدگاه حضرت امام خمینی (ره)
۲-۳-۶ نظر شیخ مفید (ره)
۲-۳-۷ نظر شیخ مفید (ره) دربارة اقامة حدود
۲-۳-۸ نظر محقق کرکی (ره)
۲-۳-۹ دیدگاه قرآن و حدیث دربارة حکومت فقیه
۲-۳-۹-۱ حدیثی از اهل سنّت دربارة خلافت
فصل سوم: آیات ولایت در تفاسیر شیعه و سنی
مقدمه
۳-۱ آیة کمال دین و اتمام نعمت
۳-۱-۱ زمان و سبب نزول آیه
۳-۲-۱ آیة ولایت
۳-۱-۳ زمان و سبب نزول آیه
۳-۱-۴ آیة تبلیغ
۳-۱-۵ زمان و سبب نزول آیه
۳-۱-۶ اشعار صفی علیشاه در شأن آیات مذکور
۳-۲ ولایت در نهج‌البلاغه